Równowaga stron w umowie i zasady współżycia społecznego

umowa-zlecenia
umowa-zlecenia

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem cywilnym, przedsiębiorcy mogą zawieraną między sobą umowę kształtować wedle własnego uznania, musza tu jednak pamiętać o kilku czynnikach. Zawierana umowa nie może sprzeciwiać się właściwości stosunku prawnego, ustawom ani zasadom współżycia społecznego. Innymi słowy zawierana umowa musi być zgodna z przepisami, zachowane muszą zostać zasady współżycia społecznego oraz równowaga stron w umowie. Wynika to wprost z treści art. 353(1) Kodeksu cywilnego, który kształtuje tzw. zasadę swobody umów.

Równowaga stron w umowie nie zawsze zachowana

Zawierający umowę przedsiębiorcy muszą pamiętać, że jeśli nie jest ona zgodna z opisanymi powyżej wymogami, może zostać uznana za nieważną. Uznanie umowy za nieważną najczęściej opiera się na niezachowaniu przez strony zasad współżycia społecznego. Najczęściej też kwestia ta dotyczy wynagrodzenia za realizację postanowień umowy. Przykładowo jeśli wynagrodzenie to jest rażąco niskie lub rażąco wysokie w stosunku do obowiązków umownych drugiej strony, w sposób oczywista nie została zachowana równowaga stron ani też zasady współżycia społecznego. Takie sytuacje często mają miejsce, w szczególności jeśli jedna ze stron jest wyraźnie „silniejsza” od drugiej, np. duża i znana spółka budowlana zawiera umowy o roboty budowlane z dużo mniejszymi podwykonawcami. Niestety dość często korzysta ona wówczas ze swojej pozycji siły, proponując zaniżone wynagrodzenie lub w dziwaczny sposób kształtując zasady jego wypłaty. Postawiony pod ścianą przedsiębiorca nierzadko takie umowy zawiera, licząc na to, że wynagrodzenie zostanie mu jednak wypłacone. Często tak się nie dzieje. Co mu zatem pozostaje? Udowadnianie w sądzie cywilnym, że równowaga stron umowy nie została zachowana, a sprawy tego typu nie należą do prostych i tanich.

Zawarcie obiektywnie niekorzystnej dla jednej ze stron umowy prowadzi do uznania jej za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Opisany powyżej przykład, w którym jedna ze stron działa z pozycji siły powoduje, że umowa została zawarta pod presją, a zatem jest nieważna. Tak uznał m.in. Sąd Najwyższy w swym wyroku z dnia 19 listopada 2015 roku sygn. IV CSK 804/14. Niestety wykazanie, że równowaga stron w umowie i zasady współżycia społecznego nie zostały zachowane, należy do tego przedsiębiorcy, który czuje się pokrzywdzony. Musi on to wykazać na drodze sądowej.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*