Zmiana sędziego – kiedy można o to wnosić?

zmiana-sedziego
zmiana-sedziego

Jeśli w trakcie postępowania sądowego zaczynamy odnosić wrażenie, że sędzia przychylniejszym okiem patrzy na naszego przeciwnika, pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy, to chęć zmiany sędziego. Zmiana sędziego w toku postępowania nie jest jednak sprawą prostą – na pewno nie uda się doprowadzić do zmiany sędziego tylko z powodu naszej subiektywnej oceny stanu rzeczy i przekonania, że sędzia jest bardziej przychylnie nastawiony do drugiej strony postępowania sądowego.

Przyczyn do wyłączenia sędziego jest kilka. Jedną z nich jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Chodzi tu głownie o sytuację np. zażyłej znajomości sędziego z jedną ze stron postępowania. Nie wystarczy tu jednak tylko i wyłącznie subiektywne przeświadczenie jednej ze stron o tym, że sędzia prowadzi proces nieobiektywnie i nie zachowuje równości stron. Oczywiście niezadowolona z rozstrzygnięcia sądowego strona może próbować je „obalić” poprzez np. wniesienie środków odwoławczych, nie może natomiast, składając nieuzasadnione wnioski, których przedmiotem jest zmiana sędziego, wpływać na skład sądu, rozpoznający sprawę.

Oczywiście punkt widzenia osoby twierdzącej, że sąd rozpoznający sprawę nie jest bezstronny, ma znaczenie, nie jest jednak decydujący. Ważne jest natomiast to, czy obawę wnoszącej wniosek o zmianę sędziego strony można uznać za obiektywnie uzasadnioną. Zmiana sędziego nie wchodzi w grę w sytuacji, gdy nie ma dowodu na brak bezstronności sędziego. Sam sędzia nie musi nic udowadniać. Obowiązek wykazania braku bezstronności i przesłanek do niego (np. znajomość z drugą ze stron procesu) należy do strony, która wnosi o zmianę sędziego w sprawie.

Zmiana sędziego w toku postępowania odbywa się na wniosek o wyłączenie sędziego ze sprawy, pochodzący od osoby uprawnionej. W takim wniosku strona powinna przytoczyć i wskazać konkretne okoliczności, na podstawie których uważa bezstronność sędziego za wątpliwą. Okoliczności te mogą dotyczyć stosunków istniejących zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie. Należy zaznaczyć, że strona może powoływać się nie tylko na relacje towarzyskie sędziego, ale również zależności finansowe czy majątkowe. Sam stosunek osobisty, który z założenia wyklucza bezstronność sędziego w sprawie, nie musi wynikać z bezpośredniej znajomości sędziego z drugą stroną postępowania, ale może być pewną pochodną zaistniałej sytuacji interpersonalnej, która wywołuje zarzuty co do bezstronności sądu orzekającego.

Bezwzględnie wniosku o wyłączenie sędziego i jego zmiany nie można opierać na sposobie procedowania przez niego. Jeśli danej stronie nie podoba się sposób np. prowadzenia rozprawy, może ona to podnieść w ewentualnym odwołaniu się od orzeczenia sądu, ale zmiana sędziego nie wchodzi tu w grę tylko i wyłącznie z tej przyczyny.

Wniosek o wyłączenie sędziego zgłasza się na piśmie lub ustnie do protokołu sądowego. Po złożeniu takiego wniosku sędzia rozpoznający daną sprawę może w niej wykonywać jedynie czynności nie cierpiące zwłoki (np. zabezpieczyć dowody w sprawie, którym grozi zniszczenie).

Istnieje szereg spraw, w których zmiana sędziego odbywa się niejako automatycznie. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony z orzekania w sprawach członków swojej rodziny czy też w sprawach, które mogą go dotyczyć. Zmiana sędziego w takim przypadku dokonuje się bez odrębnego wniosku strony. Sędzia, który taką sprawę otrzymał i zamierza się z niej wyłączyć, informuje o tym fakcie przewodniczącego wydziału, w którym orzeka.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*