Reklama

Praca
| .
12 marca 2021 18:19

Co grozi za alkohol w pracy i czy pracodawca może badać alkomatem

Alkohol w pracy to niestety zjawisko, które nadal jeszcze występuje w wielu zakładach pracy, chociaż picie alkoholu w miejscu pracy oraz przychodzenie do pracy pod wpływem alkoholu i innych środków odurzających jest oczywiście zabronione. Pijany pracownik stanowi zagrożenie nie tylko dla siebie, ale również jest potencjalnie niebezpieczny dla współpracowników oraz mienia firmy.

Zakaz spożywania alkoholu w miejscu pracy narzucają przepisy m.in. Kodeks Pracy (nie wprost) oraz Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Niestety, uregulowania prawne są mocno kontrowersyjne, ponieważ zdarzają się sytuacje, w których jedne przepisy wykluczają drugie. Pracodawcy zobowiązani są do przestrzegania przepisów wynikających z Ustawy o ochronie danych osobowych, dlatego muszą wybierać, czy przestrzegać przepisów RODO, czy działać zgodnie z ustawą o zapobieganiu alkoholizmowi, badać trzeźwość pracowników, a w ten sposób zapobiegać wypadkom.

Do tego sami pracownicy jedynie ogólnie orientują się, co grozi za alkohol w pracy – wiedzą, że pracodawca może ich zwolnić, nawet dyscyplinarnie (pisaliśmy m.in. tutaj: za co pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie oraz tutaj: za co pracodawca może zwolnić pracownika), ale już mniejszą wiedzę mają na temat innych konsekwencji. A do tego jeszcze funkcjonuje mylne nieraz przekonanie, że ze względu na RODO czy zakaz naruszania dóbr osobistych (pisaliśmy m.in. tutaj: zwolnienie z pracy za plotki) pracodawca nie może badać pracownika alkomatem.

Alkohol w pracy – co powinien robić pracodawca

picie alkoholu w pracy i konsekwencje

Osoby zarządzające firmą powinny bacznie obserwować osoby pracujące w firmie i w razie podejrzenia, że mogą być pod wpływem alkoholu, odsunąć je niezwłocznie od pracy. To bardzo ważne, ponieważ wiele wypadków przy pracy spowodowane jest właśnie przez osoby nietrzeźwe. Jak jednak sprawdzić, czy pracownik faktycznie spożył alkohol albo przyszedł do pracy pod wpływem alkoholu? Czy pracodawca może badać alkomatem, w jakich sytuacjach jest to dozwolone?

Warto poznać odpowiedzi na te pytania, ponieważ problem nietrzeźwych pracowników nadal istnieje, a sprzedaż alkoholu nieustnie rośnie.

Co grozi za alkohol w pracy – Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Każdy pracownik wie, że picie alkoholu w pracy jest zabronienie. Warto jednak wiedzieć, z czego to wynika, jakie ustawy regulują te kwestie oraz co grozi za alkohol w pracy. Istotne znaczenie ma tu ustawa z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która ma na celu podejmowanie działań, zmierzających do ograniczenia spożywania napojów alkoholowych oraz działanie na rzecz trzeźwości w miejscach pracy.

Z przepisów powołanej ustawy wynika, że obecność alkoholu w pracy jest zakazana. Dotyczy to zarówno spożywania, wnoszenia, jak i przychodzenia do pracy pod wpływem alkoholu oraz środków odurzających. Zabroniona jest również sprzedaż alkoholu na terenie zakładu pracy. Zgodnie z artykułem 16 ustawy, pracodawca może w określonych sytuacjach skontrolować podejrzanego pracownika. Ma również obowiązek nie dopuścić do pracy osoby, którą podejrzewa, że jest pod wpływem alkoholu.

Sprawę związaną z piciem alkoholu w firmie reguluje również Kodeks Pracy. Ten akt prawa wyszczególnia między innymi konsekwencje, jakie grożą pracownikowi za nieprzestrzeganie ustalonego prawa oraz organizacji pracy (m.in. kara pieniężna dla pracownika za alkohol w pracy czy stawienie się do pracy pod wpływem alkoholu.

Kodeks Pracy – co grozi za alkohol w pracy

Osoby, które decydują się na przyjście do pracy pod wpływem środków niedozwolonych, powinny zdawać sobie sprawę z konsekwencji, jakie to za sobą niesie. Lepiej wiedzieć, co grozi za alkohol w pracy, dzięki temu pokusa przyjścia do pracy po mocno zakrapianej imprezie będzie ograniczona. Przyjście do pracy w stanie nietrzeźwym uważane jest za poważne naruszenie obowiązków pracowniczych i pociąga za sobą dotkliwe kary.

Pracownik może stracić pracę lub ponieść karę finansową. To, jak zostanie ukarany, zależy od kilku czynników. Pracodawca najczęściej bierze pod uwagę ilość promili, jaką pracownik ma w wydychanym powietrzu, uwzględnia, czy sytuacja jest jednorazowa, czy zdarza się nagminnie. Bardzo często pracodawcy nie tolerują alkoholu w pracy i stosuję najcięższą karę, tzn. zwolnienie w trybie dyscyplinarnym, wynikające z art. 52 Kodeksy Pracy.

alkohol w pracy – konsekwencje dla pracownika

W takiej sytuacji pracownik nie jest objęty okresem wypowiedzenia, nie należy mu się odprawa, nie może się starać o zasiłek dla bezbronnych. Widoczny na świadectwie pracy powód zwolnienia powoduje, że znalezienie innej pracy może być dużym problemem. W niektórych przypadkach szefowie stosują łagodniejsze kary tj. nagana, ostrzeżenie lub nałożenie na pracownika kary pieniężnej w wysokości jednej dniówki pracowniczej (o karach pracowniczych pisaliśmy tutaj: kary dla pracownika).

Czasami upominają pijanego i odsyłają go do domu (oczywiście bez zachowania prawa do wynagrodzenia za ten dzień, w którym pracownik spożywał alkohol w miejscu pracy – pisaliśmy m.in. tutaj: obniżenie wynagrodzenia bez zgody pracownika). Należy pamiętać, że kar nie można z sobą łączyć, muszą być udzielone w odpowiednim czasie, ponieważ potem ulegają przedawnieniu. Osoba ukarana ma prawo nie zgodzić się z decyzją przełożonego. W takiej sytuacji może skorzystać z pomocy sądu lub Inspekcji Pracy. Trzeba jednak wiedzieć, że sądy nie traktują łagodnie osób, które nadużywają alkohol i stanowię zagrożenie dla zdrowia i życia innych ludzi. Bardzo rzadko dochodzi do przyznania racji pracownikowi.

Co mówi Regulamin Pracy o piciu alkoholu w miejscu pracy?

Każdy zakład pracy, zatrudniający powyżej 50 osób, musi uchwalić regulamin pracy. To zbiór zasad, obowiązujących w konkretnym zakładzie przedsiębiorstwie. Powinien zawierać prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracowników, a także postanowienia regulujące porządek wewnątrz zakładu pracy. Pracodawca powinien zadbać, aby w regulaminie znalazły się dokładnie opisane informacje, co grozi za alkohol w pracy. Warto umieścić w nim następujące kwestie:

  • Dopuszczalna ilość alkoholu we krwi – wartością graniczną jest z reguły 0,2 promila. Im stężenie jest wyższe, tym kara powinna być bardziej odczuwalna.
  • Regulamin powinien mówić, czy pracownik może odmówić podaniu się badaniem alkomatem i jakie są tego konsekwencje.

Obowiązkiem pracownika jest zapoznanie się z Regulamin Pracy jeszcze przed przystąpienie do pracy i stosowanie się do zawartych w nim punktów.

Obowiązki pracodawcy w kwestii przestrzegania zakazu spożywania alkoholu w pracy

Każdy pracodawca zobowiązany jest do przestrzegania Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowiktóra określa, co należy zrobićgdy zachodzi podejrzenie, że pracownik przyszedł do pracy pod wpływem alkoholu. Osoba zarządzająca firmą jest odpowiedzialna za zdrowie i bezpieczeństwo innych zatrudnionych osób, dlatego musi zadbać o to, aby pijany nie stanowił zagrożenia.

Szef może, po wyrażeniu zgody przez podwładnego, wykonać mu badanie alkomatem. Jeżeli pracownik odmawia, pracodawca ma prawo uznać go za nietrzeźwego, odsunąć od pracy, może w takiej sytuacji wezwać stosowane organy, np. policje. Poziom alkoholu można badać na trzy sposoby, tzn. przez badanie krwi, moczu oraz badanie wydychanego powietrza. Ostatnia metoda jest najbardziej popularna. Badanie u pracownika, powinno przeprowadzać się na osobności, dyskretnie, z zachowaniem prawa do prywatności. Upojony alkoholem pracownik nie może przystąpić do pracy, za ten dzień nie otrzymuje wynagrodzenie, ponieważ z własnej winy nie ma możliwości wykonywania obowiązków.

Dla pracodawcy bardzo ważne jest, aby jak najszybciej wychwycić, że pracownik nie jest w stanie pracować. Alkohol w miejscu pracy stanowi duże zagrożenie. Pijana osoba ma zaburzoną koordynacje oraz zdolność logicznego myślenia. Przebywając na terenie zakładu zwiększa ryzyko spowodowania wypadku, a także naraża współpracowników na utratę zdrowia i życia. Co w przypadku, gdy zatrudniony odmawia, a pracodawca zmusza go do poddania się badaniu alkomatem?

zwolnienie pracownika za alkohol w pracy

Lepiej tego nie robić, ponieważ szef może zostać oskarżony o naruszanie dóbr osobistych, a to pociąga za sobą nieprzyjemne konsekwencje. Szczegóły opisuje art. 11 Kodeksu pracy, według którego pracodawca musi działać z poszanowaniem godności pracownika. Jeżeli pracownik wykona badanie alkomatem, ale nie zgadza się jego wynikiem, może wykonać badanie krwi. Koszt badania leży po stronie pracodawcy.

Jeżeli w pracy zdarzy się wypadek, pracownik nie może odmówić poddania się badaniu na obecność alkoholu we krwi. Jeśli nie wyrazi na nie zgody, traci prawo do ubezpieczenia wypadkowego.

Czy pracodawca może badać alkomatem – co mówi RODO?

W związku z przepisami o ochronie danych osobowych wiele osób zastanawia się, czy pracodawca może badać alkomatem. Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie.  Z jednej strony kontrola trzeźwości zapewnia bezpieczeństwo w firmie, z drugiej grozi karą za nieprzestrzeganie prawa.

RODO uniemożliwia bez zgody pracownika przetwarzania informacji wrażliwych, informujących o obecnym stanie fizjologicznym pracownika, a za takie uważa się informacje o zawartości alkoholu we krwi. Pracodawca, który zmusi pracownika do badania, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do trzech lat.

RODO szkolenie online

Według Urzędu Ochrony Danych Osobowych i obowiązujących przepisów, tzn. art. 17 ustawy z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pracodawca może żądać poddaniu się badaniu alkomatem, tylko wtedy gdy zachodzą dwa warunki tzn.

  • Badanie może odbyć się na żądanie kierownika lub innej uprawnionej osoby, tylko wtedy, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, ze pracownik jest pod wpływem alkoholu,
  • Badanie musi przeprowadzić odpowiedni organ, np. policja, zaś badanie z krwi może wykonać osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje.

Pracownik może również sam wyrazić chęć wykonania badania. Według UODO badanie trzeźwości pracownika może przeprowadzić jedynie policja, pracodawca nie ma do tego uprawnień. Podobne zdanie ma Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zmiany, które nastąpiły stanowią duże utrudnienie dla pracodawców, ponieważ uniemożliwiają sprawdzenie stanu trzeźwości. Zgodnie z RODO kontrole trzeźwości są sprzeczne z przepisami o ochronie danych osobowych, jak i przepisami prawa pracy.

Czy pracodawca może badać alkomatem – co przyniesie przyszłość?

Obecne przepisy są niejednoznaczne, nie określają jasno, czy pracodawca może badać alkomatem. Aby ujednolić i doprecyzować tę kwestię postał projekt ustawy, który zakłada, że pracodawca będzie miał prawo kontrolować trzeźwość podwładnych. Ustawa ma umożliwiać prewencyjną kontrolę podwładnych na obecność alkoholu oraz innych środków odurzających. Nowe przepisy są niezbędne, ponieważ obecnie nietrzeźwy pracownik stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia innych osób. Jest to szczególnie ważne w takich zawodach jak kierowca, pracownik budowlany, a także lekarz, pilot czy operator maszyn. Obecnie jedyne co może zrobić pracodawca, to odsunąć podejrzanego od wykonywania czynności zawodowych

Alkohol w pracy to poważne zagrożenie, dlatego trzeba zrobić wszystko, aby wyeliminować ten problem. Ważną kwestią są regulacje prawne, ponieważ bez tego pracodawcy mają związane ręce. Z jednej strony powinni dbać o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników, z drugiej są zobowiązanie do przestrzegania przepisów związanych z ochroną danych osobowych. Sami muszą decydować, co jest ważniejsze, a każda decyzja może mieć niekorzystne konsekwencje.

Podziel się

Dodaj komentarz

Ostatnie wpisy

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.

Czytaj więcej