| .
12 marca 2021 22:48

Ekwiwalent za urlop 2021 na niepełnym etacie

Ekwiwalent za urlop 2021 jest świadczeniem, które przysługuje pracownikowi w związku z zakończeniem zatrudnienia. Stosownie do przepisu art. 171 §1 kodeksu pracy w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

W związku z powyższym od razu jedna ważna uwaga – zanim omówimy szczegółowo i pokażemy na konkretnych przykładach, jak się liczy ekwiwalent za urlop 2021, to powołany powyżej przepis wskazuje jasno – ekwiwalent za urlop należy się jedynie w związku z rozwiązaniem albo wygaśnięciem stosunku pracy (rozwiązaniem za wypowiedzeniem, rozwiązaniem bez wypowiedzenia albo rozwiązaniem za porozumieniem stron – pisaliśmy szerzej tutaj: za co pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie oraz tutaj: jak pracownik może rozwiązać umowę o pracę, z kolei w związku z wygaśnięciem, czyli np. w związku ze śmiercią pracownika – pisaliśmy szerzej tutaj: wynagrodzenie po śmierci pracownika). Nie można ekwiwalentu za urlop wypłacić, jeśli stosunek pracy trwa.

Ekwiwalent za urlop na niepełnym etacie

Przykładowo – zbliża się koniec roku, pracownik od dnia 1 stycznia roku następnego nabywa prawo do tzw. urlopu kolejnego (pisaliśmy więcej tutaj: Urlop wypoczynkowy w pierwszej pracy). Pozostał mu jednak urlop zaległy z poprzedniego roku. Pracownik chciałby umówić się z pracodawcą, że zamiast wykorzystać ten zaległy urlop (zgodnie z art. 168 kodeksu pracy urlopu zaległego należy pracownikowi udzielić najpóźniej do 30 września), pracodawca wypłaci pracownikowi ekwiwalent za urlop. Nie jest to możliwe – skoro umowa o pracę nie kończy się, nie ma podstaw do wypłacenia ekwiwalentu za urlop.

Ekwiwalent za urlop 2021 – zasady naliczania

W skrócie – ekwiwalent za urlop 2021 liczy się w oparciu o tzw. współczynnik ekwiwalentu 2021, który wynosi 21. Ten współczynnik to nic innego, jak średnia liczba dni roboczych w miesiącu w danym roku. Za chwilę omówimy ten temat szczegółowo, ale jeśli np. masz jedynie stałe składniki wynagrodzenia, to po prostu dzielisz je przez współczynnik, otrzymany wynik dzielisz przez 8 i tak otrzymany z kolei wynik mnożysz przez liczbę godzin urlopu, jaka na dzień zakończenia stosunku pracy Ci pozostała.

Przykładowo – zarabiasz pensję minimalną, czyli 2800 zł brutto (pisaliśmy więcej tutaj: minimalne wynagrodzenie 2021 od brutto do netto oraz tutaj: minimalna stawka godzinowa na zleceniu 2021). Twoja umowa kończy się w dniu 30 listopada 2021. Na ten dzień pozostało Ci 11 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Ekwiwalent za urlop 2021 wyniesie zatem: 2800 / 21 = 133,33 zł; 133,33 zł / 8 = 16,67 zł, 16,67 zł * 88 godzin niewykorzystanego urlopu = 1466,96 zł. Tyle wyniesie Twój ekwiwalent za urlop 2021.

Sprawa komplikuje się nieco, ale nie bardzo, jeśli masz oprócz stałych jakieś zmienne składniki wynagrodzenia, np. premie czy prowizje (pisaliśmy więcej tutaj: premia uznaniowa i premia regulaminowa), dodatki za nadgodziny (pisaliśmy więcej tutaj: dodatki za nadgodziny 50% i 100%) czy jeszcze inne. Wówczas te zmienne składniki należy uwzględnić w średniej z 3 albo 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstaje roszczenie o ekwiwalent za urlop 2021. Więcej o tym za chwilę.

Zasady wyliczania ekwiwalentu za urlop 2021 zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8.01.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. To rozporządzenie potocznie nazywa się rozporządzeniem urlopowym

Zasady obliczania ekwiwalentu za urlop 2021 zostały wskazane w przepisach §14 do §19 powołanego rozporządzenia. Rozporządzenie wskazuje na dwa sposoby, w oparciu o które liczy się ekwiwalent za urlop 2021. Pierwszy sposób dotyczy sytuacji, w której pracownik ma jedynie stałe składniki wynagrodzenia, np. jedynie pensję zasadniczą plus np. dodatek funkcyjny stały, dodatek stażowy stały itp.

Ekwiwalent za urlop niepełnoetatowca – jak się liczy

O co chodzi z tymi dodatkami stałymi – chodzi o takie dodatki, które nie są pomniejszane np. za czas choroby pracownika. Przykładowo – pracownik ma dodatek funkcyjny 500 zł. Ten dodatek wynosi zawsze 500 zł, bez względu na to, czy pracownik przez część miesiąca chorował czy był nieobecny w pracy z innego powodu. Wówczas taki dodatek jest traktowany jako stały składnik wynagrodzenia, kiedy liczymy ekwiwalent za urlop 2021.

Składniki zmienne z kolei to np. składniki uzależnione od wyników pracy – prowizje, uzależnione od czasu pracy, jakieś premie, ale też np. dodatek za pracę w porze nocnej, dodatki za nadgodziny itp.

Są również składniki, których licząc ekwiwalent za urlop 2021 nie uwzględnia się. Są one wymienione w §6 rozporządzenia urlopowego i należą do nich np. wynagrodzenie chorobowe (pisaliśmy więcej tutaj: wynagrodzenie chorobowe 2021 od pensji minimalnej), nagrody jubileuszowe, odprawy, odszkodowania, ale też nagrody uznaniowe, przyznawane za spełnienie określonego zadania czy za określone osiągnięcie.

W każdym razie – podstawowa różnica jest taka, że licząc ekwiwalent za urlop 2021 od składników stałych musimy oprzeć się jedynie na tych składnikach, które pracownikowi należą się w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu, z kolei jeśli pracownik przed rozwiązaniem stosunku pracy otrzymywał również składniki zmienne, to musimy te składniki zmienne uwzględnić w średniej wysokości z 3 miesięcy poprzedzających, a jeśli są to składniki wypłacane za okresy dłuższe niż miesiąc, np. premie kwartalne czy dodatki za nadgodziny średniotygodniowe, to uwzględniamy je w podstawie ekwiwalentu w średniej wysokości z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym naliczony zostaje ekwiwalent za urlop. Zacznijmy od przypadku pierwszego

Ekwiwalent za urlop 2021 jeśli pracownik ma tylko stałe składniki wynagrodzenia

Jeśli pracownik ma jedynie stałe składniki wynagrodzenia, to ekwiwalent za urlop 2021 liczy się na zasadach wskazanych w §15 i §18 rozporządzenia urlopowego, czyli sumę tych składników stałych z miesiąca, w którym pracownik nabył prawo do ekwiwalentu za urlop dzieli się przez współczynnik ekwiwalentu 2021, tak otrzymany wynik dzieli przez 8 i z kolei tak otrzymany wynik mnoży przez liczbę godzin urlopu, jaka pozostała niewykorzystana na dzień rozwiązania umowy o pracę.

Tak samo liczy się ekwiwalent za urlop 2021 na pół etatu czy w ogóle na mniej niż pełnym etacie. A o co chodzi z tym współczynnikiem ekwiwalentu 2021? Otóż współczynnik ekwiwalentu 2021 to średnia liczba dni roboczych w miesiącu w roku 2021. Współczynnik ekwiwalentu różni się w zależności od roku, a jaki obowiązuje na dany rok, ustalisz za pomocą np. wyszukiwarki.

Na rok 2021 współczynnik ekwiwalentowy wynosi 21. Stosownie do przepisu §19 ust. 3 rozporządzenia urlopowego jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, wartość współczynnika, ustaloną zgodnie z ust. 2, obniża się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika.

A zatem współczynnik ekwiwalentu 2021 dla pracownika, zatrudnionego na pół etatu wyniesie 10,5, dla zatrudnionego na 1/4 etatu wyniesie 5,25, dla zatrudnionego na 3/4 etatu wyniesie 15,75 itd. A sam sposób liczenia ekwiwalentu jest następujący – pokażmy na konkretnym przykładzie.

Załóżmy, że pracownik zatrudniony na pół etatu rozwiązał z pracodawcą umowę o pracę w dniu 31 sierpnia 2021. Na ten dzień ma 54 godziny niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Pracownik zarabia pensję minimalną proporcjonalną do wymiaru etatu, czyli 1400 zł.

Ekwiwalent za urlop 2021 wyniesie zatem: 1400 zł / 10,5 = 133,33 zł; 133,33 zł / 8 = 16,67 zł, 16,67 zł * 54 godziny niewykorzystanego urlopu = 900,18 zł. Tyle wyniesie ekwiwalent za urlop 2021, jest to oczywiście kwota brutto. Ekwiwalent za urlop jest ozusowany i opodatkowany (chyba, że należy się pracownikowi uprawnionemu do zwolnienia podatkowego Zerowy PIT dla młodych, to wówczas nie nalicza się od niego podatku – pisaliśmy szerzej tutaj: lista płac z zerowym PIT dla młodych.

Dokładnie tak samo liczy się ekwiwalent za urlop 2021 dla pracownika, zatrudnionego np. na 3/4 etatu, należy jedynie pamiętać, aby uwzględnić odpowiednio proporcjonalny współczynnik ekwiwalentu 2021, czyli 15,75.

Ekwiwalent za urlop na niepełnym etacie

Przykładowo, pracownik zatrudniony na 3/4 etatu rozwiązał z pracodawcą umowę o pracę za porozumieniem stron w dniu 11 lipca 2021. Pracownik miał jedynie pensję zasadniczą w kwocie 2500 zł. Na dzień rozwiązania umowy o pracę pracownikowi przysługuje jeszcze 72 godziny niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Ekwiwalent za urlop 2021 w przypadku tego pracownika wyniesie: 2500 zł / 15,75 = 158,73 zł; 158,73 zł / 8 = 19,84 zł, 19,84 zł * 72 godziny = 1428,57 zł

Ja widzisz, sposób liczenia ekwiwalentu za urlop nie jest trudny – korzystając z powyższego sposobu łatwo obliczysz swój ekwiwalent za urlop, zakładając, że należały Ci się jedynie stałe składniki wynagrodzenia.

Tu pisaliśmy: jak się liczy ekwiwalent przy zmianie wymiaru etatu

Teraz przejdźmy do drugiego przypadku. Ekwiwalent za urlop 2021 w sytuacji, gdy pracownik ma stałe i zmienne składniki wynagrodzenia. Nic trudnego, jedynie trochę więcej obliczeń.

Jeśli pracownik ma zarówno stałe, jak i zmienne składniki wynagrodzeń, to licząc jego ekwiwalent za urlop 2021 należy uwzględnić składniki stałe z miesiąca nabycia prawa do ekwiwalentu, a składniki zmienne z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu. Te składniki zmienne należy zsumować i wyliczyć średnią. Pokażmy to od razu na konkretnym przykładzie – ekwiwalent za urlop 2021 od składników zmiennych:

Pracownik pracuje na pół etatu, z wynagrodzeniem zasadniczym w kwocie 1500 zł oraz premią zmienną. W maju premia wyniosła 410 zł, w czerwcu 380 zł, w lipcu 500 zł, w sierpniu 490 zł. Wypłata wynagrodzenia w zakładzie pracy ma miejsce ostatniego dnia miesiąca (to ważne – więcej o tym za chwilę). W dniu 10 września z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę za porozumieniem stron. Na ten dzień pracownik ma 32 godziny niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Liczymy ekwiwalent za urlop 2021:

1500 zł + (380 zł + 500 zł + 490 zł) / 3 = 1956,67 zł; 1956,67 zł / 10,5 = 186,35 zł, 186,35 zł / 8 = 23,29 zł; 23,29 zł * 32 godziny urlopu = 745,40 zł

Jak widzisz, nic trudnego. A teraz dlaczego tak ważny jest termin wypłaty wynagrodzenia? Otóż zwróć uwagę, co mówi przepis:

§16. 1. Składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, z wyjątkiem określonych w § 7, wypłacone w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu w średniej wysokości z tego okresu.

Decydujące znaczenie ma tu słowo: wypłacone. Czyli jeśli wypłata wynagrodzenia za dany miesiąc miała miejsce np. 10 dnia następnego miesiąca, to premię za maj pracownik otrzymałby w czerwcu 2021, premię za czerwiec w lipcu 2021, a premię za lipiec w sierpniu 2021. Musielibyśmy zatem niejako cofnąć się ze składnikami zmiennymi o miesiąc wstecz, a wówczas ekwiwalent za urlop 2021 dla naszego przypadku byłby liczony następująco:

1500 zł + (410 zł + 380 zł + 500 zł) / 3 = 1930 zł; 1930 zł / 10,5 = 183,81 zł; 183,81 zł / 8 = 22,98 zł; 22,98 zł * 32 godziny urlopu = 735,24 zł

Kilka złotych różnicy, ale jednak. Zapamiętaj – licząc ekwiwalent za urlop 2021 od składników zmiennych musisz uwzględniać składniki wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, a nie składniki, jakie się pracownikowi za te 3 miesiące należą.

Może się okazać, że pracownik ma nie tylko zmienne składniki wynagrodzenia, wypłacane za okresy nie dłuższe niż miesiąc, ale np. premie kwartalne czy półroczne, jakieś dodatki za nadgodziny średniotygodniowe, wypłacane na zakończenie okresu rozliczeniowego itp.

https://spdszkolenia.pl/course/czas-pracy-szkolenie-online-z-zaswiadczeniem/

Taką sytuację reguluje wprost przepis §17 rozporządzenia urlopowego: składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu w średniej wysokości z tego okresu.

No więc sprawa jest jasna – średnią liczymy wówczas nie z 3, a z 12 miesięcy poprzedzających. Sama zasada się natomiast nie zmienia – tę średnią doliczamy do wynagrodzenia stałego należnego w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu, sumę dzielimy przez współczynnik ekwiwalentowy 2021, otrzymany wynik przez 8, ten otrzymany wynik mnożymy przez godziny urlopu, za jaki należy się ekwiwalent za urlop 2021 i mamy wynik.

Może się też okazać, że podstawę ekwiwalentu należy dopełnić. Taka sytuacja może mieć miejsce jeśli w okresie tych 3 (czy 12) miesięcy poprzedzających pracownik był nieobecny w pracy np. z powodu choroby i ta choroba zaniżyła mu wysokość danego składnika zmiennego.

Dopełnienie podstawy ekwiwalentu za urlop wygląda tak, że sumę składników zmiennych z tych 3 (czy 12) miesięcy poprzedzających dzieli się przez liczbę dni, jakie pracownik realnie w tym okresie przepracował, a tak otrzymany wynik mnoży przez liczbę dni, jakie powinien przepracować zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Pokażmy to na przykładzie: pracownik zatrudniony na pół etatu z wynagrodzeniem zasadniczym w kwocie 1800 zł otrzymuje również premie, których wysokość jest uzależniona od czasu przepracowanego. W maju premia wyniosła 420 zł, w czerwcu 70 zł (w czerwcu pracownik przepracował jedynie 5 dni z 21 dni roboczych), a w lipcu 500 zł. W dniu 31 sierpnia 2021 umowa o pracę rozwiązała się za uprzednim wypowiedzeniem przez pracownika. Na ten dzień pracownik dysponuje jeszcze pulą 40 godzin niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Dopełniamy składniki zmienne:

(420 zł + 70 zł + 500 zł) / (19 dni maj + 5 dni czerwiec + 22 dni lipiec) * (19 dni maj + 21 dni czerwiec + 22 dni lipiec) = 1334,35 zł; a teraz jeszcze średnia z premii po dopełnieniu: 1334,35 / 3 = 444,78 zł

Ekwiwalent za urlop 2021 wyniesie zatem: 1800 zł + 444,78 zł = 2244,78 zł; 2244,78 zł / 10,5 = 213,79 zł; 213,79 zł / 8 = 26,72 zł, 26,72 zł * 40 godzin urlopu = 1068,94 zł

Jak widzisz, nic trudnego.  Teraz jeszcze kilka ważnych kwestii. Niektórzy zastanawiają się, czy na umowie zlecenia przysługuje ekwiwalent za urlop 2021? Nie. Zlecenie nie jest zatrudnieniem pracowniczym, zleceniobiorca nie ma prawa do urlopu wypoczynkowego (pisaliśmy szerzej tutaj: urlop wypoczynkowy na umowie zlecenia). Zleceniobiorca nie ma żadnego roszczenia o wypłatę jakiegokolwiek ekwiwalentu za urlop po zakończeniu umowy zlecenia – po prostu w czasie trwania tej umowy on nie nabywa w ogóle prawa do urlopu wypoczynkowego.

Druga rzecz. Pracujesz na czarno – nie masz szans na ekwiwalent za urlop 2021. Jeśli pracodawca zatrudnia Cię bez umowy, to jak ustalicie, ile dni urlopu zostało wykorzystane? Czy w ogóle przy zatrudnieniu na czarno należy Ci się jakiś urlop? Pisaliśmy więcej o tym tutaj: praca na czarno – konsekwencje. Może się okazać, że co prawda pracujesz legalnie, ale pracodawca nalicza listę płac jedynie z wynagrodzenia zasadniczego, a ewentualne premie czy inne dodatki ekstra wypłaca pod stołem – one się wówczas w podstawie ekwiwalentu za urlop nie znajdą, a więc takie rozwiązanie nie jest dla Ciebie korzystne.

Trzecia rzecz – kiedy należy wypłacić ekwiwalent za urlop? Otóż roszczenie o wypłatę ekwiwalentu powstaje z dniem rozwiązania umowy o pracę. Już tego dnia pracodawca powinien naliczyć ekwiwalent za urlop 2021 i wypłacić go. Jeśli pracodawca spóźnia się, nie płaci ekwiwalentu w terminie, to masz prawo żądać odsetek (terminowa wypłata wynagrodzeń jest jednym z najważniejszych obowiązków pracodawcy. Jeśli umowa o pracę trwa i pracodawca np. notorycznie spóźnia się z wypłatą wynagrodzenia, to pracownik ma prawo rozwiązać umowę natychmiast z winy pracodawcy, przy czym musi tego dokonać na piśmie, ze wskazaniem przyczyny, inaczej zostanie to uznane za porzucenie pracy (pisaliśmy szerzej tutaj: porzucenie pracy – konsekwencje). Pracujesz na pół etatu? Być może zainteresuje Cię Rozliczanie nadgodzin na niepełnym etacie, pensja minimalna 2021 na pół etatu. A niebawem kolejne artykuły o urlopach pracowniczych. Zapraszamy do lektury.

Podziel się

Dodaj komentarz

Ostatnie wpisy

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.

Czytaj więcej