Reklama

finanse
| .
4 sierpnia 2021 10:24

Kredyty frankowe – czy da się je unieważnić albo przewalutować?

Kredyty frankowe okazały się dla wielu finansową pułapką bez wyjścia. Wiele osób nie spodziewało się, że wartość franka będzie się tak zmieniać i przełoży się to na wysokość spłacanej raty. Na szczęście dla frankowiczów pojawiły się sposoby na poprawę ich sytuacji – chodzi o unieważnienie kredytu we frankach albo jego przewalutowanie. 

Kredyty frankowe – czym są?

Kredyt frankowy jest zobowiązaniem zaciągniętym w Polsce, wypłaconym w złotych, jednak indeksowanym albo denominowanym w walucie franka szwajcarskiego. Popyt na tego typu kredyty pojawił się kilkanaście lat temu, kiedy wiele osób kupując mieszkania lub budując domy, zdecydowało się skorzystać z okazji i wziąć tani wtedy z uwagi na stosowanie oprocentowania w LIBOR, kredyt hipoteczny we frankach

Kredyty frankowe – co można zrobić?

Unieważnienie kredytu frankowego oraz odfrankowanie opierają się na zazwyczaj na powołaniu na klauzule abuzywne. Są to zapisy niedozwolone w umowach konsumenckich, które pozwalają na ich zakwestionowanie, a nawet w całości unieważnienie. W przypadku umowy kredytowej we frankach, zwykle dotyczą one zmienności rat kredytowych, których wysokość zależy od kursu franka. To jednak nie jedyne zapisy, które umożliwiają podważenie umowy kredytu frankowego.

kredyty frankowe

Unieważnienie kredytu we frankach

Osoby, które zawarły z bankiem umowę o kredyt we frankach, mogą starać się o jej unieważnienie. W takiej sytuacji umowa udzielana jest we frankach szwajcarskich, a następnie denominowana do PLN. Całkowite unieważnienie umowy skutkuje tym, że obie strony muszą zwrócić sobie wszystko, co do tej pory świadczyły. Stan prawny wygląda w taki sposób, jakby umowa kredytu między klientem a bankiem nigdy nie została zawarta.

Pisaliśmy m.in. Kredyt na dowód bez BIK 

Instytucja bankowa ma obowiązek oddać klientowi wszystkie kwoty, które zostały wpłacone na poczet umowy z ostatnich 10 lat. Natomiast konsument ma obowiązek wpłacić do banku tylko różnicę między otrzymaną kwotą, a sumą wpłaconych kwot. Warto wiedzieć, że umowa kredytowa nie ulega przedawnieniu. Z kolei przedawniają się roszczenia pieniężne, które z niej wynikają. 

Kredyty frankowe – pozew

Dochodzenie własnych praw związanych z unieważnieniem kredytu we frankach, możliwe jest jedynie w drodze postępowania sądowego. Instytucje bankowe dobrowolnie nie respektują orzeczeń sądowych dotyczących niezadowolonych klauzul indeksacyjnych. W takich sytuacjach jedyną szansą na unieważnienie umowy frankowej, jest wystąpienie z pozwem do sądu. 

Podstawę prawną do dochodzenia roszczeń w sprawach kredytów frankowych stanowi art. 385 oraz kolejne Kodeksu cywilnego, które traktują na temat niedozwolonych postanowień umów w obrocie z klientami. Zgodnie z prawem klauzule, które w rażący sposób naruszają interesy klientów oraz nie zostały z nimi osobiście uzgodnione, są w stosunku do nich bezskuteczne.

Oznacza to, że od dnia podpisania umowy, instytucja bankowa nie miała prawa stosować się do tego typu klauzul, a to jest powodem unieważnienia umowy o kredyt we frankach. Natomiast podstawą do ubiegania się o zwrot kwot wpłaconych na poczet kredytu jest art. 410 Kodeksu cywilnego, który mówi o zwrocie nienależnego świadczenia.

kredyty frankowe

Przy składaniu pozwu o unieważnienie kredytu frankowego, powoływać można się także na art. 771 Kodeksu postępowania cywilnego, który traktuje na temat odpowiedzialności instytucji bankowej za nienależyte wykonanie zobowiązania. Należy także dokładnie przejrzeć wszystkie postanowienia, które zawarte są w umowie o kredyt frankowy

Jakie są skutki unieważnienia kredytu frankowego?

Podstawowym skutkiem unieważnienie umowy o kredyt we frankach jest uznanie, że umowa taka nigdy nie obowiązywała. To oznacza, że osoba, która ją zawarła powinna zwrócić kwotę kredytu bez prowizji czy odsetek. Przykładowo jeżeli bank wypłacił frankowiczowi 150 tysięcy złotych, to dokładnie taką sumę musi on zwrócić instytucji (pisaliśmy również Konsolidacja kredytów

Należy także dodać, że unieważnienie umowy kredytu frankowego skutkuje nieważnością ustanowionych zabezpieczeń spłaty kredytu, zwłaszcza w postaci hipoteki i wszelkich innych dodatkowych umów, np. takich, które dotyczą ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. 

Tak jak wyżej zostało wspomniane, nieważność kredytu frankowego oznacza zwrócenie przez każdą ze stron uzyskanych świadczeń. Jednak sposób ich rozliczenia uzależniony jest od przyjętej przez sąd w określonej sprawie teorii (metod) wzajemnych rozliczeń stron. 

Unieważnienie kredytu frankowego a metoda salda

To teoria bardziej korzystna dla instytucji bankowych. Zgodnie z nią pieniądze powinna zwrócić strona, która uzyskała większą korzyść. Jeżeli kredytobiorca uzyskał od banku 200 tysięcy złotych, a na dzień wniesienia pozwu spłacił kwotę niższą, np. 150 tysięcy złotych, sąd powołując się na teorię salda, może powództwo oddalić i obciążyć kredytobiorcę kosztami procesu. W procesie sąd dokonuje pewnego rodzaju automatycznej kompensaty wzajemnych roszczeń obu stron.

Unieważnienie kredytu frankowego a teoria dwóch kondykcji

Ta teoria uwzględnia interes osób, które zaciągnęły kredyty frankowe. Stosując tą metodę, sąd nie dokonuje automatycznej kompensacji. To oznacza, że w sytuacji, kiedy frankowicz wnosi do sądu pozew oraz żąda z tytułu nieważności umowy – zwrotu wszelkich wpłaconych kwot do 10 lat wstecz, a instytucja bankowa nie zgłosi własnego, odrębnego żądania, to sąd powinien powództwo uwzględnić, czyli zasądzić kwotę, dochodzoną pozwem.

Pisaliśmy m.in. Porównywarka chwilówek

Przy braku wspomnianego zgłoszenia, odrębnego żądania może bank dochodzić w innym procesie, gdzie powinny zostać uwzględnione przepisy o przedawnieniu. Natomiast roszczenia banków w sprawach kredytów frankowych przedawniają się po 3 latach.

kredyty frankowe

Termin ten liczy się od dnia zawarcia umowy. Jednak nie można wykluczyć, że sąd przed wzgląd na zasady współżycia społecznego nie weźmie pod uwagę zarzutu przedawnienia roszczenia banku. 

Unieważnienie kredytu frankowego – czy warto?

Unieważnienie umowy kredytu frankowego co do zasady jest dobrym rozwiązaniem, pozwalającym na pozbycie się kredytu “w całości”. Jednak z drugiej strony z unieważnieniem wiążą się inne problemy.

Przede wszystkim ostateczny wynik postępowania zależeć może od wybranej przez sąd teorii. W takim przypadku rozwiązaniem najbardziej bezpiecznym jest żądanie od instytucji bankowej jedynie zwrotu kwoty nadpłaconej, ponad tę otrzymaną od banku. Na przykład jeżeli bank wypłacił kredytobiorcy 200 tysięcy złotych i do dzisiejszego dnia spłacił 250 tysięcy, żądanie jego powinno obejmować 50 tysięcy złotych.

Pisaliśmy m.in. Jak skonsolidować chwilówki

W tej sytuacji trzeba mieć jeszcze na uwadze żądanie zawrotu tych rat, które zapłacone zostaną w toku procesu o unieważnienie kredytu frankowego, a także brak obowiązku spłaty rat przyszłych, czyli po prawomocnym zakończeniu postępowania. 

Kolejna kwestia to taka, że nawet jeżeli sąd zastosuje wcześniej opisana teorię dwóch kondykcji i zasądzi na korzyść frankowicza, wszystkie wpłacone kwoty do 10 lat wcześniej, istnieje ryzyko, że po zakończeniu postępowania, sąd wytoczy powództwo frankowiczowi o odzyskanie części pieniędzy. 

Trzecia kwestia jest taka, że jeżeli osoba zawierającą umowę kredytu nie spłaciła go w całości, unieważnienie umowy kredytu frankowego może spowodować obowiązek natychmiastowej spłaty pozostałej jego części. 

W niektórych sytuacjach o wiele bardziej korzystne okazuje się żądanie zawrotu nadpłat i wyeliminowanie z umowy kredytowej niedozwolonego mechanizmu indeksacji, czyli tzw. odfrankowienie kredytu.

Co to jest odfrankowienie kredytu?

Jest to potoczne określenie rozstrzygnięć zapadających w sprawach, które dotyczą kredytów walutowych. To oznacza, że sąd kwestionuje zawarte w umowie kredytu frankowego zasady przeliczania wartości zobowiązania oraz rat i uznane je za niedozwolone. Skutkiem tego postanowienia umowy, które dotyczą klauzuli waloryzacyjnej, są bezskuteczne i nie wiążą prawnie kredytobiorcy.

kredyty frankowe

Po tym przyjmuje się, że kwota kredytu udzielona została w polskich złotych, a rozliczenie umowy o kredyt we frankach odbywa się w oparciu o parametry, które ustalone są w pierwotnie ustalonej umowie. Skutkiem tego jest traktowanie umowy jak zwykłego kredytu hipotecznego w złotych, jednak opartego na parametrach cenowych, które zostały ustalone w pierwszym kontrakcie. Osobie pozywającej w wygranej sprawie, zasądza się zwrot świadczeń nienależnie uiszczonych. 

Na czym polega odfrankowienie kredytu?

Mając do czynienia z kredytem indeksowanym, ważne jest podważenie klauzul indeksacyjnych. W stosunku do nich podnosi się wiele zarzutów, np.:

  • Ustalanie kursu waluty wyłącznie przez instytucję bankową, czyli spłacanie wyższej kwoty kredytu, niż było to ustalone,
  • Obarczanie odpowiedzialnością za wahania wymiany CHF frankowiczów,
  • Odejście od konstrukcji ustawowej umowy kredytu – zwrot otrzymanej kwoty.

W praktyce osoby mające kredyty frankowe, nie mogą samodzielnie określić wysokości kredytu, ani jego rat. Zatem okazuje się, że mechanizm ten sprzeczny jest nie tylko z przepisami prawa oraz naturą umowy, ale również zasadami współżycia społecznego. Pokazane zarzuty prowadzą do wniosku, że klauzule indekasacyjne zawarte w umowach, są niedozwolone.

Skutkiem uznania ich za niedozwolone, jest uznanie ich za nieważne, od momentu podpisania umowy. Z klauzulami indeksacyjnymi związane jest bezpośrednio odfrankowienie kredytu, polegające na usunięciu z umowy niedozwolonych zapisów oraz przyjęcie, że osoba taka spłacała więcej, niż powinna. 

Na podstawie tej stwierdza się, że instytucja bankowa nie miała nigdy prawa przeliczać spłacanych rat w złotówkach na franki. W takiej sytuacji powinna zwrócić wszystkie nadpłacone raty kredytu frankowego, co wpłynie na zmniejszenie wysokości aktualnych rat (pisaliśmy m.in. Konsolidacja chwilówek).  

Czy odfrankowienie to sposób na odzyskanie pieniędzy?

Odfrankowienie kredytu obejmuje zarówno raty przeszłe, jak i przyszłe, z zachowaniem oprocentowania według zasad dotychczasowych. To pozwala na odzyskanie nadpłaconych rat, których kwota wynieść może od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. 

Ponadto zmniejszyć można wysokość wszystkich rat przyszłych. Zatem okazuje się, że przekształcenie kredytu we frankach na zwykły złotówkowy, może być bardzo opłacalnym rozwiązaniem.

Odfrankowienie kredytu – od czego zacząć?

W teorii można złożyć wniosek do instytucji bankowej o odfrankowienie i to powinno wystarczyć, ale w praktyce nie jest to takie proste. Pomimo tego, że coraz więcej zapada wyroków sądowych korzystnych dla frankowiczów, to zdarza się, że banki nie chcą uwzględniać roszczeń przedstawianych przez kredytobiorców. Z tego względu aby odzyskać pieniądze, frankowicze zmuszeni są kierować swoje sprawy prosto do sądu. 

kredyty frankowe

W sądzie dochodzić można m.in. odfrankowienia kredytu, czyli usunięcia niedozwolonych zapisów z umowy kredytowej. Należy jednak wiedzieć, że wniesienie powództwa będzie zasadne tylko dla kredytu indeksowanego do waluty obcej. 

Pisaliśmy m.in. Pożyczki na dowód bez weryfikacji w bazach

Jeżeli zostanie spełniony ten podstawowy warunek, trzeba dokładnie przeanalizować umowę, aby sprawdzić, czy zawiera niedozwolone zapisy albo postanowienia, które wpływają na jej ważność. W takim przypadku najlepiej zwrócić się do prawnika po pomoc.

Kancelarie, które zajmują się odfrankowieniem kredytów wyślą pełnomocnika, który będzie reprezentować klienta w sądzie. Trzeba jednak upewnić się, że osoba przydzielona ma wiedzę oraz kompetencje do prowadzenia takich spraw. 

Unieważnienie umowy kredytu frankowego a odfrankowienie – różnice

Zgodnie z wyrokiem TSUE, jeżeli kredytobiorca podpisał umowę zawierającą klauzule niedozwolone, które świadczą o tym, że bank działał świadomie na jego niekorzyść oraz chciał się wzbogacić na nim, kredyt może zostać odfrankowiony albo unieważniony. W przypadku, kiedy kredytobiorca decyduje się na odfrankowienie kredytu, z umowy sąd usunie niedozwolone klauzule, a umowa dalej będzie obowiązywać. 

Wówczas umowa będzie obowiązywać jako kredyt w złotówkach z niskim oprocentowaniem. Taki wyrok skutkuje tym, że frankowiczowi przysługuje zwrot nadpłaty ze względu na to, że w przeszłości przez nieodpowiednie zapisy w umowie płacił zawyżone raty. Zmniejsza się saldo kredytu, a co za tym idzie, maleją przyszłe raty. 

Z kolei unieważnienie umowy kredytu frankowego powoduje, że przestaje ona obowiązywać, a strony mają za zadanie rozliczyć spłaty oraz wypłaty. Jeżeli nastąpi potrącenie przysługujących roszczeń każdej ze stron, a potem okaże się, że suma pobranych kwot przez instytucję bankową jest niższa, niż kapitał wypłacony kredytobiorcy, to nie tylko nie otrzyma on nic od banku, ale będzie jeszcze zobowiązany do wyrównania różnicy. Jednak skutkiem unieważnienia kredytu jest uwolnienie się konsumenta od niekorzystnej dla niego umowy. 

Przewalutowanie kredytu frankowego

Przewalutowanie kredytu we frankach to przeliczenie kwoty pozostałej do spłaty z franków na złotówki. Przeliczenie to odbywa się po określonym kursie walutowym, który ustalony jest w chwili przewalutowania opłacalnych dla kredytobiorcy wtedy, gdy wartość franka szwajcarskiego spada w stosunku do złotówki, przy jednoczesnej prognozie wzrostu kursu waluty. 

Od tego momentu spłata zobowiązania wyglądać będzie wyglądać podobnie do tej, z którą radzić sobie muszą osoby, spłacające kredyt złotowy. Przewalutowanie kredytu frankowego przede wszystkim daje możliwość uwolnienia się od ryzyka walutowego. W takim przypadku kurs franka nie będzie miał już żadnego wpływu na ponoszone wydatki i osoba, która posiada zobowiązanie, będzie miała pewność, że kwota kredytu nagle nie wzrośnie.

Jak przewalutować kredyt we frankach?

Przewalutowanie kredytu we frankach na złotówki nie jest operacją prostą. Należy pamiętać, że niemalże każdy bank określa odrębne warunki i zasady dla przeprowadzenia takiej operacji. Podstawowym wyzwaniem jest jednak obliczenie salda, które pozostało do spłaty. Jest ono płynne, uzależnione w pierwszej kolejności od kursu franka i to do tego w wartościach przyjmowanych przez instytucję bankową.

kredyty frankowe

Większość umów o kredyt denominowany do szwajcarskiej waluty, przyznaje bankom prawo do niemalże dowolnego określenia kursu. 

Przewalutowanie kredytu frankowego w praktyce odbywa się na zasadach banku. Dlatego też osoba zainteresowana tego typu operacją, powinna zwrócić się do swojego kredytodawcy z wnioskiem o przedstawienie warunków operacji przewalutowania oraz przeprowadzenie symulacji.

W internecie można znaleźć różne kalkulatory przewalutowania kredytu frankowego, ale rzadko dają one miarodajne wyniki. Związane jest to m.in. ze zmianami kursów albo zasad przewalutowanie przyjmowanych przez instytucje bankowe.

Przewalutowanie kredytu we frankach po kursie z dnia podpisania umowy

Przy przewalutowaniu kluczowe jest określenie miarodajnego kursu dla dokonania tej operacji. W zasadzie właśnie to od tego czynnika w pierwszej kolejności uzależniona jest opłacalność przewalutowania kredytu frankowego. Biorąc pod uwagę obecną sytuację na rynkach walut, trudno się spodziewać spadków wartości franka szwajcarskiego.

Cały czas jest to waluta, która uchodzi za bezpieczną do dokonywania inwestycji, dlatego też jest duże zainteresowanie nią. 

Wydaje się zatem, że najlepszym rozwiązaniem dla osób, które mają kredyt we frankach, byłoby skorzystanie z kursu obowiązujące w dniu podpisania umowy. W końcu to zwykle on decydował o tym, że kredyty frankowe były opłacalne. Czy jednak takie rozwiązanie jest możliwe?

Pisaliśmy m.in. Pożyczki pozabankowe na raty bez BIK

W większości przypadków niestety instytucje bankowe nie oferują takie rozwiązania i przyjmują kurs franka, który właściwy jest na dzień dokonania przewalutowania. To oznacza, że opłacalność przewalutowania kredytu frankowego w dużej mierze o stosunku bieżącego kursu franka do złotówki. 

Warunki przewalutowania kredytu frankowego

Jeżeli osoba zdecyduje się na przewalutowanie kredytu we frankach, powinien wiedzieć, jak przebiega proces zmierzający do takiego skutku. Jak już wspomniano, zasady przewalutowania określane są w szczególności przez instytucje bankowe, które z perspektywy przepisów prawa mają w tym zakresie sporą swobodę. Dlatego też klient, który jest stroną umowy   o kredyt denominowany do franka, powinien dokładnie zapoznać się z zasadami stosowanymi przez jego kredytodawcę.

Pisaliśmy m.in. Pożyczka 0 RRSO

Proces przewalutowania kredytu rozpoczyna się od złożenia wniosku. Można to zrobić w każdym oddziale banku, a bardzo często także przez internet. Bank kolejno przedstawia propozycję potencjalnego przewalutowania, poprzez określenie kosztów takiej operacji, jak i salda, które pozostaje do spłaty po przeprowadzeniu jej.

kredyty frankowe

W sytuacji zaakceptowania przez frankowicza określonych warunków, podpisany zostaje aneks do umowy pierwotnie podpisanej. Od tego momentu kredyt we frankach spłacany zostaje na nowych zasadach. 

Czy przewalutowanie kredytu frankowego się opłaca?

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że przewalutowanie kredytu frankowego jest opłacalną opcją. Kredytobiorca przestaje być zależny od kursu franka oraz ryzyka związanego z jego wzrostem. Poza tym nie traci także na samej wymianie walut, a dalsza spłata odbywa się w analogiczny sposób do kredytów, które zaciągnięte zostały w polskich złotych. W rzeczywistości może to wyglądać nieco inaczej.

Przewalutowanie kredytu frankowego odbywa się na podstawie aktualnego kursu obcej waluty, a nie kursu z dnia podpisania umowy. Dlatego też najkorzystniejsze będzie, jeśli kurs najniższy będzie w momencie przewalutowania, a potem będzie wzrastał. Ponadto kredytobiorca, który jest zainteresowany przewalutowaniem kredytu frankowego, powinien także poznać dokładne opłaty z jakimi jest to związane.

Instytucje bankowe mogą z tego tytułu pobierać z tego tytułu np. prowizję, która podniesie koszty zobowiązania. Zatem przewalutowanie kredytu nie zawsze będzie opcją opłacalną. Przed podjęciem decyzji trzeba dokładnie zapoznać się z warunkami oraz przeliczyć ewentualne koszty tego typu operacji. 

Czy spłacanie kredytu we frankach się opłaca?

Na takie pytanie odpowiedź prawie zawsze będzie negatywna. Należy pamiętać, że pod ogólnym określeniem kredyt frankowy kryją się różne rozwiązania, związane z denominacją albo indeksacją kredytowego zobowiązania do waluty szwajcarskiej. Z tego powodu trudno w takich sprawach udzielać odpowiedzi uniwersalnych.

Odpowiednia ocena określonej umowy kredytowej oraz sytuacji finansowej klienta. W niektórych przypadkach może okazać się, że wykonywanie umowy frankowej będzie bardziej opłacalne, niż jej rozwiązanie i dokonywanie wzajemnych rozliczeń.

kredyty frankowe

W większości spraw o kredyty frankowe tego typu sytuacje nie zachodzą. Kluczowym problemem zawsze pozostaje wpływ przyjętych zasad indeksacji albo denominacji na sytuację kontrahentów. Orzecznictwo wykazuje, że klauzule umowne, które regulują te kwestie, zazwyczaj pozwalały samym bankom na ustalanie kursu wymiany franka, przez co klient nie miał żadnego wpływu na jego wartość, ani możliwości wpływu na to, w jaki sposób będzie ten kurs określany.

Powoduje to sytuacje, kiedy nawet po wielu latach spłaty kredytu, jego saldo nie tylko nie spadało, ale czasem nawet rosło. 

Już z powyższych względów kredyty frankowe nie są opłacalne w spłacaniu. Zapotrzebowanie na rozwiązanie tego problemu jest duże, przez co istnieje wiele kancelarii, które świadczą pomoc prawną w tym zakresie. Wobec braku systemowych rozwiązań problemów osób mających kredyty frankowe, pozostaje wytoczenie sprawy sądowej przeciwko instytucji bankowej.

To najskuteczniejsze rozwiązanie biorąc pod uwagę korzystną i utrwalającą się linię orzecznictwa dla frankowiczów, jednak nie jest to jedyne wyjście. Warto również rozważyć próbę spłaty kredytu frankowego po kursie z dnia podpisania umowy albo wcześniejszą, niż by to wynikało z zawartej umowy spłatę zobowiązania.

kredyty frankowe

Kredyty frankowe cieszyły się ogromną popularnością jakiś czas temu. Wiele osób skusiło się i zdecydowało na zaciągnięcie kredytu we frankach szwajcarskich wierząc, że jest to świetna okazja. Okazało się jednak, że zobowiązanie w wielu przypadku jest niemalże nie do spłacenia.

Na szczęście frankowicze mają kilka rozwiązań, których zastosowanie jest w stanie poprawić ich sytuację finansową – od unieważnienia umowy o kredyt we frankach, po odfrankowienie czy przewalutowanie kredytu. Rozwiązanie należy dopasować do indywidualnego przypadku, aby osiągnąć najlepszy wynik.

Podziel się

Dodaj komentarz

Ostatnie wpisy

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.

Czytaj więcej