podwyższenie zasiłku macierzyńskiego

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego – kiedy ma miejsce?

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego ma miejsce, gdy wyliczony zasiłek macierzyński, po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy (zasiłek macierzyński netto) jest niższy niż kwota świadczenia rodzicielskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. W takim wypadku, gdy kwota netto zasiłku macierzyńskiego jest niższa niż 1000 zł, należy ją podnieść właśnie do 1000 zł.

Ten 1000 zł to tzw. kosiniakowe – świadczenie rodzicielskie, stanowiące pomoc materialną dla rodziców bezrobotnych (o zasiłku dla bezrobotnych więcej pisaliśmy tutaj: zasiłek dla bezrobotnych), zatrudnionych w oparciu o umowę o dzieło albo będących studentami czy rolnikami. Osoba zatrudniona na umowie o dzieło czy student na umowie zlecenia nie podlegają zgłoszeniu do ZUS, nie nalicza się od ich wynagrodzenia składek na ubezpieczenia, w tym ubezpieczenie chorobowe, a więc nie mają oni prawa do świadczeń z mocy ustawy o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Prawo do tych świadczeń mają z kolei osoby zatrudnione na etacie czy na zleceniu z dobrowolną składką chorobową. Może się jednak okazać, iż ich dochody są na tyle niskie, że wyliczona kwota zasiłku macierzyńskiego netto jest niższa niż kwota kosiniakowego – świadczenia rodzicielskiego. Gdyby przyjąć taki stan rzeczy, to okazuje się, że osoba zatrudniona, z której wynagrodzenia odprowadza się składki, jest z punktu widzenia świadczeń związanych z rodzicielstwem w gorszej sytuacji niż np. osoba bezrobotna, gdyż należny jej zasiłek macierzyński jest niższy niż kwota świadczenia rodzicielskiego (wspomniany 1000 zł). Stąd podwyższenie zasiłku macierzyńskiego.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzinnego

Stosownie do przepisu art. 31 §3a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego.

Z kolei zgodnie z art. 17c wspomnianej ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie rodzicielskie przyznawane jest na okres, na jaki osobie zatrudnionej przysługiwałby urlop macierzyński i rodzicielski. A zatem podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia przysługuje również za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.

To podwyższenie zasiłku macierzyńskiego ma istotne znaczenie głównie dla osób, zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy i osiągających relatywnie niskie wynagrodzenie. Przykładowo, pracownica zatrudniona na 1/4 etatu, otrzymująca wynagrodzenie w kwocie kilkuset zł brutto, otrzymywałaby zasiłek macierzyński ustalony od podstawy, którą co do zasady byłoby jej wynagrodzenie, a więc gdyby nie podwyższenie zasiłku macierzyńskiego, zasiłek ten byłby relatywnie niski. Pokażmy na konkretnym przykładzie, jak to wygląda w praktyce.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego – przykład

Załóżmy, że pracownica pracuje od 1 października 2019 na 1/4 etatu, z wynagrodzeniem w kwocie 700 zł brutto. Od 10 września 2020 przebywa na zasiłku macierzyńskim. Wcześniej przebywała na zwolnieniu lekarskim, pracodawca wypłacał jej wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy w ciąży, do którego podstawą była kwota 700 zł (pracownica nie miała innych składników wynagrodzenia).

Po urodzeniu dziecka pracownica od dnia porodu nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego. Podstawa do tego zasiłku macierzyńskiego jest taka sama – wynosi 700 zł brutto. Ustalmy zatem kwotę zasiłku za październik 2020.

  • Podstawa brutto: 700 zł
  • Podstawa netto: 700 zł – 13,71% z 700 zł = 604,03 zł
  • 604,03 zł / 30 * 100% * 31 = 624,16 zł

Tyle wyniesie zasiłek macierzyński brutto. Zasiłek macierzyński jest zwolniony ze składek ZUS, ale nie jest zwolniony z podatku – nawet, jeśli pracownica ze względu na wiek może korzystać ze zwolnienia „Zerowy PIT dla młodych” i od wynagrodzenia czy wynagrodzenia chorobowego nie płaci podatku. Zerowy PIT dla młodych nie dotyczy bowiem zasiłku.

  • Zasiłek macierzyński brutto: 624,16 zł
  • Podstawa podatku: 624 zł
  • Podatek: 17% z 624 – 43,76 zł = po zaokrągleniu 62 zł
  • Zasiłek macierzyński netto: 624,16 – 62 zł = 562,16 zł

Jak widzisz, licząc zasiłek macierzyński netto nie uwzględniany jest parametr podatkowy – koszt uzyskania przychodu, bo pracownica musiałaby chociaż za jeden dzień w tym miesiącu otrzymać wynagrodzenie za pracę albo wynagrodzenie chorobowe, abyśmy mogli ten koszt uzyskania przychodu (250 albo 300 zł) uwzględnić.

W każdym razie – jak widzisz – kwota zasiłku netto jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, które wynosi 1000 zł. Pracownicy należy się zatem podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego, czyli do kwoty 1000 zł.

Od razu jedna uwaga jeszcze. O ile w tym wypadku podwyższenie zasiłku macierzyńskiego jest uzasadnione, tak nie ma ono zastosowania do zasiłku macierzyńskiego wypłacanego za okres urlopu ojcowskiego. Z urlopu ojcowskiego może skorzystać uprawniony pracownik, w wymiarze do 14 dni, nie później niż do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia. Za czas tego urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński 100% podstawy, ale podwyższenie zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu ojcowskiego nie wchodzi w grę.

Co ważne, podwyższenie zasiłku macierzyńskiego nie przysługuje również osobie otrzymującej zasiek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Ten zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego przysługuje pracownicy, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Taka pracownica nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego – zanim urodziła dziecko, to rozwiązano z nią umowę o pracę z przyczyn nieleżących po jej stronie, ale po porodzie należy jej się właśnie zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Tyle, że jeśli kwota tego zasiłku jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego w tym wypadku nie jest możliwe.

Kolejna rzecz. Może się okazać, że w tym samym czasie zasiłek macierzyński pobierają oboje z rodziców dziecka za okresu ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego. W takim wypadku również, jeśli zasiłek macierzyński za czas okresu urlopu rodzicielskiego byłby niższy niż kwota świadczenia rodzicielskiego, podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego należy się osobno każdemu z rodziców.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego w praktyce

Kwota podwyższenia zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego to różnica między kwotą świadczenia rodzicielskiego (1000 zł) a kwotą zasiłku netto. Może się jednak okazać, że zasiłek macierzyński wypłacany jest za część miesiąca, a nie za cały miesiąc. Przykładowo pracownica urodziła dziecko w dniu 10 września – do 9 września przebywała na zwolnieniu lekarskim z prawem do zasiłku chorobowego, a od 10 września przysługuje jej zasiłek macierzyński.

W takim wypadku podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego ustalane jest w stosunku do zmniejszonej proporcjonalnie kwoty świadczenia rodzicielskiego. To świadczenie rodzicielskie należy po prostu podzielić przez liczbę dni w miesiącu i pomnożyć przez liczbę dni, za jakie przysługuje zasiłek macierzyński.

Gdyby nasza pracownica, która od 10 września przebywa na urlopie macierzyńskim, otrzymała za wrzesień zasiłek macierzyński w kwocie np. 437,15 zł netto (za te 21 dni zasiłku macierzyńskiego we wrześniu), to wówczas oczywiście nada przysługuje jej podwyższenie zasiłku macierzyńskiego, ale już nie do kwoty 1000 zł, ale do kwoty 1000 / 30 * 21 = 700 zł, bo tyle wyniesie świadczenie rodzicielskie naliczone proporcjonalnie za ilość dni z prawem do zasiłku macierzyńskiego. Kwota podwyższenia zasiłku macierzyńskiego wyniesie wówczas:

700 zł – 437,15 zł = 262,85 zł

Kolejna ważna rzecz – jeśli za dany miesiąc pracodawca, który jest płatnikiem zasiłku wypłaca pracownicy np. zasiłek chorobowy, a po jej porodzie zasiłek macierzyński, a licząc kwot zasiłku netto stosuje ulgę podatkową (od października 2019 roku ulga podatkowa wynosi 43,76 zł), to tę ulgę musi proporcjonalnie podzielić między kwotę zasiłku chorobowego i kwotę zasiłku macierzyńskiego – dopiero wówczas wyliczy kwotę zasiłku macierzyńskiego, do której dolicza podwyższenie zasiłku macierzyńskiego.

Jak to wygląda w praktyce?

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego – przykład

Pracownica pracuje na 1/4 etatu, z pensją 700 zł brutto. Podstawa do zasiłku wynosi 700 zł brutto, czyli 700 – 13,71% z 700 = 604,03 zł (jest to tzw. podstawa netto).

Pracownica urodziła 10 września. Od 1 do 9 września ma zatem prawo do zasiłku chorobowego:

604,03 / 30 * 100% * 9 = 181,20 zł

I do zasiłku macierzyńskiego za okres od 10 do 30 września:

604,03 / 30 * 100% * 21 = 422,82

I teraz licząc zasiłek chorobowy netto i zasiłek macierzyński netto należy podzielić proporcjonalnie ulgę podatkową 43,76, na część przypadającą na zasiłek chorobowy: 43,76 / 30 * 9 = 13,13 zł i 43,76 / 30 * 21 = 30,63 zł

I teraz możemy dopiero policzyć kwoty zasiłków netto oraz podwyższenie zasiłku macierzyńskiego w części proporcjonalnej do liczby dni z zasiłkiem macierzyńskim we wrześniu.

Zasiłek chorobowy netto: 181,20 zł – (17% z 181 – 13,13 po zaokrągleniu) = 163,20 zł

Zasiłek macierzyński netto: 422,82 zł – (17% z 423 – 30,63 po zaokrągleniu) = 381,82 zł

I teraz podwyższenie zasiłku macierzyńskiego należy ustalić nie do pełnego 1000 zł, ale do części przypadającej na czas pobierania zasiłku macierzyńskiego, a więc do kwoty

1000 / 30 * 21 = 700 zł

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego wyniesie zatem: 700 zł – 381,82 zł = 318,18 zł

Wypłaty podwyższenia zasiłku macierzyńskiego dokonuje płatnik tego zasiłku. Jeśli jednak zasiłek macierzyński jest wypłacany z więcej niż jednego tytułu, a wypłaty zasiłku dokonują płatnicy składek, osoba uprawniona do zasiłku wskazuje płatnika składek zobowiązanego do naliczenia i wypłaty podwyższenia zasiłku macierzyńskiego. Nie może jednak wskazać podmiotu dokonującego podwyższenia zasiłku macierzyńskiego, jeśli jednym z płatników zasiłku macierzyńskiego jest ZUS.

Podsumowując. Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do kwoty świadczenia rodzicielskiego stosuje się, jeśli wyliczony zasiłek macierzyński jest niższy niż kwota kosiniakowego. Jeśli zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca, podwyższenia zasiłku macierzyńskiego dokonuje się do kwoty świadczenia rodzicielskiego ustalonej proporcjonalnie do liczby dni, za które zasiłek macierzyński przysługuje. A o samym świadczeniu rodzicielskim – kosiniakowym – więcej już niebawem.

Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.