zasiłek dla bezrobotnych

Zasiłek dla bezrobotnych – ile wynosi?

Zasiłek dla bezrobotnych to świadczenie, na jakie mogą liczyć osoby zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne. Zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje jednak każdemu, różna jest także wysokość zasiłku dla bezrobotnych. Od czego to zależy? Komu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych i ile wynosi?

Zasiłek dla bezrobotnych, zwany potocznie kuroniówką, a także zasady nabywania prawa do niego określone zostały w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 orku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, ale po spełnieniu kilku warunków.

Pierwszy warunek nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych to brak odpowiedniej propozycji pracy, stażu, szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych prac interwencyjnych. Drugi warunek, który musi być spełniony łącznie z pierwszym to zatrudnienie przez łącznie co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania jako osoba bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy. Co więcej, w czasie tego zatrudnienia konieczne jest osiąganie wynagrodzenia równego co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.

Ten warunek osiągania minimalnego wynagrodzenia za pracę jest istotny o tyle, że składkę na Fundusz Pracy pracodawca czy zleceniodawca płaci za zatrudnionego dopiero, gdy ten osiąga przychód w wysokości właśnie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Opłacanie składki na Fundusz Pracy z wynagrodzenia jest co do zasady warunkiem nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Ten drugi warunek to nie tylko zatrudnienie w stosunku pracy – zasiłek dla bezrobotnych przysługuje również osobie, która wykonywała pracę nakładczą i z tego tytułu osiągała wynagrodzenie równe co najmniej minimalnemu. Podobnie zatrudnienie, będące warunkiem nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych może być zatrudnieniem cywilnoprawnym – umową zlecenia. Warunkiem jest jednak również osiąganie przychodu, od którego zatrudniający odprowadza składkę na Fundusz Pracy.

Kolejna rzecz – zasiłek dla bezrobotnych przysługuje również osobie, która prowadziła działalność gospodarczą i odprowadzała składki od co najmniej minimalnych podstaw, ogłaszanych corocznie i publikowanych na stronie zus.pl. Od razu należy podkreślić, iż prawa do zasiłku dla bezrobotnych (kuroniówki) nie będzie miał przedsiębiorca, który dopiero rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i korzysta z ZUS preferencyjnego, opłacając składki niższe niż naliczone od minimalnej podstawy. W takim wypadku nie opłaca się składki na Fundusz Pracy, a to warunek nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawa do zasiłku nie będzie mieć również osoba wykonująca działalność nierejestrowaną.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w przepisie art. 71 wymienia również inne osoby, którym może należeć się zasiłek dla bezrobotnych. Są to osoby:

  • wykonujące pracę w okresie tymczasowego aresztowania czy odbywania kary pozbawienia wolności, jeśli osiągały wynagrodzenie równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę
  • osoby wykonujące pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, warunkiem jest również osiąganie wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę
  • osoby zatrudnione za granicą, które przybywają do Polski jako repatrianci
  • osoby wykonujące jakiekolwiek inne prace zarobkowe, jeśli od ich wynagrodzenia obowiązkowe było naliczanie i przekazywanie do ZUS składek na Fundusz Pracy.

Kolejna ważna rzecz. Aby nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych niezbędne jest przepracowanie co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Do tego stażu, od którego uzależniony jest zasiłek dla bezrobotnych wlicza się również inne okresy niż sam okres wykonywania pracy. Do okresów tych należą:

  • okres odbywania zasadniczej służby wojskowej
  • okres korzystania z urlopu wychowawczego
  • okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy
  • okres pobierania zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego, jeśli podstawą wymiaru tego zasiłku była kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (o tym, jak się liczy wynagrodzenie chorobowe i zasiłek dużo szczegółowych informacji znajdziesz tutaj: jak liczyć wynagrodzenie chorobowe)
  • okres pobierania renty rodzinnej
  • okres pobierania wynagrodzenia niższego niż minimalne, ale obniżonego na skutek pandemii koronawirusa w związku ze specustawą i tarczą antykryzysową.

Zasiłek dla bezrobotnych nie jest przyznawany bezterminowo. Chodzi o to, aby osoby bezrobotne nie przyzwyczajały się do stałego źródła – niewielkiego, ale zawsze – dochodu, ale aktywnie poszukiwały pracy. Jeśli nie chcą poszukiwać pracy albo bezpodstawnie odmawiają przyjęcia zaproponowanej oferty zatrudnienia, mogą utracić prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Są również takie sytuacje, w których zasiłku dla bezrobotnych osoba pozostająca bez pracy nie otrzyma, chociaż formalnie spełnia kryteria do jego otrzymania.

Sam zasiłek dla bezrobotnych przyznawany jest na określony czas. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Okres pobierania zasiłku wynosi:

1) 180 dni – dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju;

2) 365 dni – dla bezrobotnych:

a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub

b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub

c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego, lub

d) samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat.

Zmiana miejsca zamieszkania w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie skutkuje skróceniem czy wydłużeniem okresu jego pobierania.

Zasiłek dla bezrobotnych – kiedy nie przysługuje

Może się okazać, że dana osoba bezrobotna nie ma prawa do zasiłku chorobowego nie dlatego, że np. w czasie zatrudnienia otrzymywała wynagrodzenie niższe niż minimalne i w związku z tym nie odprowadzano za nią składek na Fundusz Pracy.

Katalog sytuacji, w których zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje, wskazany został w art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Najważniejszym czynnikiem, powodującym niemożność ubiegania się o kuroniówkę jest odmowa bez uzasadnionej przyczyny podjęcia zaproponowanego zatrudnienia, udziału w szkoleniu, stażu, przygotowania zawodowego dla dorosłych itp.

Kolejny czynnik, powodujący brak prawa do zasiłku dla bezrobotnych to rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron czy wypowiedzenie jej przez pracownika. W takim wypadku zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje przez pierwsze 90 dni od dnia rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy.

Następna sprawa – zwolnienie dyscyplinarne również pozbawia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli dyscyplinarka miała miejsce w ciągu 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w charakterze osoby bezrobotnej.

Zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje również osobie bezrobotnej, która odbywa odpłatną praktykę absolwencką i otrzymuje z tego tytułu stypendium stażowe w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasiłek ten nie przysługuje również w przypadku zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej.

Zasiłek dla bezrobotnych a wyjazd do pracy za granicę

Bardzo ważna sprawa – osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna może wyjechać za granicę, o ile o swoim wyjeździe powiadomi urząd. Chodzi tu o to, że bezrobotny pozostający za granicą nie jest uznawany za osobę wyrażającą gotowość podjęcia pracy. Dopuszczalny okres pobytu za granicą to 10 dni, a za ten czas zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje. Chodzi tu o wyjazd w celach turystycznych, nieco inaczej będzie z wyjazdem bezrobotnego w celu poszukiwania pracy.

Może się okazać, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna wyjedzie za granicę w celu poszukiwania pracy. Jeśli bezrobotny otrzymuje w Polsce zasiłek dla bezrobotnych i wyjeżdża za granicę w celu poszukiwania pracy, nie traci prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli tak wynika z przepisów o koordynacji zabezpieczenia społecznego.

Bezrobotny ma obowiązek informować urząd pracy o osiąganych przychodach. Swoje oświadczenie w tym zakresie składa pod groźbą odpowiedzialności karnej.

Zwrot zasiłku dla bezrobotnych – w jakich sytuacjach

Może się okazać, że otrzymany zasiłek dla bezrobotnych trzeba będzie urzędowi pracy zwrócić. Taki zwrot zasiłku dla bezrobotnych może mieć miejsce, jeśli zasiłek ten pobrała osoba nieupoważniona albo jeśli świadczenie uznawane jest za nienależne. Na zwrot zasiłku dla bezrobotnych przepisy przewidują termin 14 dni od dnia doręczenia decyzji o zwrocie zasiłku.

Zasiłek dla bezrobotnych uważany jest z kolei za nienależny, jeśli został np. otrzymany na podstawie podrobionych czy przerobionych dokumentów, świadczenie zostało wypłacone pomimo okoliczności skutkujących wstrzymaniem prawa do zasiłku albo odebraniem tego prawa. Takim nienależnym świadczeniem nie będzie zresztą sam zasiłek, ale również koszty szkolenia, finansowanego przez urząd pracy w sytuacji, gdy bezrobotny został na szkolenie skierowany w wyniku posłużenia się nieprawdziwym dokumentem.

Co ważne – może się okazać, że osoba, która została zwolniona z pracy odwołała się od wypowiedzenia czy rozwiązania umowy o pracę do sądu pracy, a następnie zarejestrowała w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, już po rozwiązaniu się umowy o pracę. W takim wypadku, jeśli sąd wyda pomyślny dla niej wyrok i np. przywróci ją do pracy z obowiązkiem wyrównania wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, to za ten okres, za jaki zostaje wyrównane wynagrodzenie, zasiłek dla bezrobotnych uznawany jest za nienależny. Jeśli został on wypłacony, osoba przywrócona do pracy albo na rzecz której sąd przyznał odszkodowanie ma obowiązek zasiłek zwrócić.

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych

Od 1 września 2020 roku wysokość zasiłku dla bezrobotnych to kwota 1200 zł przez pierwsze 3 miesiące pobierania zasiłku, a za kolejne miesiące jego wysokość to kwota 942,30 zł. Wskazana wysokość zasiłku dla bezrobotnych dotyczy osób, które pozostawały w zatrudnieniu (mają za sobą staż pracy) od 5 do 20 lat.

Dla osób, które pracowały krócej niż 5 lat, wysokość zasiłku dla bezrobotnych zostaje obniżona do 80% kwoty bazowej, czyli kwoty odpowiednio 905 zł za pierwsze 3 miesiące i 753,84 zł za pozostałe miesiące. Z kolei osoby, które przepracowały więcej niż 20 lat mają prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120% kwoty bazowej, czyli odpowiednio 1440 zł i 1130,76 zł.

Aby uzyskać zasiłek dla bezrobotnych osoba zainteresowana musi udokumentować staż czy okres podlegania składce na Fundusz Pracy. Nie jest to możliwe, jeśli pracodawca płaci pod stołem itp.

Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.