L4 w pierwszym miesiącu pracy

L4 w pierwszym miesiącu pracy – co się należy

L4 w pierwszym miesiącu pracy oznacza dla świeżo upieczonego pracownika okres niewykonywania pracy, ale już niekoniecznie jakiekolwiek świadczenie pieniężne za ten czas. Może się okazać i w praktyce często tak bywa, że L4 w pierwszym miesiącu pracy będzie bezpłatne. Po prostu pracownik za czas tego zwolnienia lekarskiego nie otrzyma żadnego świadczenia, choćby z tego powodu, że to np. jego pierwsza praca w życiu i obowiązuje go tzw. okres wyczekiwania. Więcej o nim za chwilę, ma on bowiem decydujące znaczenie w kontekście tego, czy L4 w pierwszym miesiącu pracy będzie dla pracownika płatne, czy nie.

Od razu jedna ważna uwaga – może się okazać, że to zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pacy jest skutkiem wypadku przy pracy. Wówczas pracownik nie ma się czego obawiać – takie L4 w pierwszym miesiącu pracy będzie dla niego płatne, za czas tego zwolnienia, które oczywiście może być kontynuowane w kolejnych miesiącach, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego. W jego przypadku okres wyczekiwania nie obowiązuje.

L4 w pierwszym miesiącu pracy – czy i co się należy pracownikowi za zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy

Załóżmy, że podejmujesz zatrudnienie 1 września. 10 września rozchorowałaś się i jako osoba niezdolna do pracy z powodu choroby poszłaś na zwolnienie lekarskie. Aby ustalić, czy za czas tego L4 w pierwszym miesiącu pracy należy Ci się jakieś świadczenie, pracodawca musi niejako zbadać historię Twojego zatrudnienia. Jak już wspomnieliśmy – decydujące znaczenie ma tu tzw. okres wyczekiwania.

A co to jest okres wyczekiwania? Okres wyczekiwania to 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeśli pracujesz na etacie albo 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeśli pracujesz na zleceniu i podlegasz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. O samym zleceniu i znaczeniu ubezpieczenia chorobowego więcej m.in. w tym artykule: minimalna stawka godzinowa na zleceniu 2021, tymczasem omówmy najpierw pokrótce, na co w ogóle może liczyć pracownik w związku z L4 w pierwszym miesiącu pracy.

Za czas L4 w pierwszym miesiącu pracy (jeśli nie obowiązuje Cię już okres wyczekiwania) może należeć Ci się albo wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy. Wszystko zależy od tego, czy obecna praca to twoje kolejne zatrudnienie w tym roku, a po prostu poszłaś na zwolnienie lekarskie  w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy, choć u poprzedniego w tym roku już byłaś na L4.

Zgodnie z art. 92 kodeksu pracy za pierwsze 33 dni choroby w roku (albo 14 dni, jeśli pracownik ukończył już 50 rok życia) pracownikowi należy się wynagrodzenie chorobowe, wypłacane ze środków pracodawcy, a od 34 dnia (15 dnia) zwolnienia lekarskiego w roku kalendarzowym zasiłek chorobowy.

Oczywiście te 33 czy 14 dni to nie musi być zwolnienie jednorazowe, mogłaś chorować np. w styczniu 10 dni, w marcu 21 dni itd., po prostu sumujemy te okresy zwolnień lekarskich w trakcie roku i sprawdzamy, do kiedy za czas zwolnienia lekarskiego należy jeszcze wypłacać wynagrodzenie chorobowe, a kiedy pracownik „wpada” już w zasiłek chorobowy.

Przykładowo. Pracujesz od kilku lat. W lutym byłaś na zwolnieniu lekarskim 14 dni, następnie w czerwcu 10 dni. W sumie masz już w tym roku za sobą 24 dni zwolnienia lekarskiego, za które otrzymałaś wynagrodzenie chorobowe. W dniu 1 lipca podejmujesz zatrudnienie u nowego pracodawcy i od razu od 10 do 31 lipca przebywasz na zwolnieniu lekarskim.

Masz szczęście, bo przerwa między rozwiązaniem poprzedniej umowy a nawiązaniem nowej, u nowego pracodawcy była krótsza niż 30 dni. Dzięki temu nie obowiązuje Cię okres wyczekiwania, czyli te 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. A to oznacza, że Twoje L4 w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy będzie dla Ciebie płatne już od pierwszego dnia tego zwolnienia.

Ustalmy zatem, co za to zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy otrzymasz. Chorowałaś już w tym roku 24 dni, za które poprzedni pracodawca wypłacił Ci wynagrodzenie chorobowe. Licznik 33 dni z wynagrodzeniem chorobowym nie zeruje się w związku z podjęciem nowej pracy – te 33 dni to limit za cały rok, bez względu na zmianę pracodawcy.

No więc z tych 33 dni pozostało jeszcze 9 z wynagrodzeniem chorobowym. Oznacza to, że za L4 w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy otrzymasz wynagrodzenie chorobowe za 9 dni (od 10 do 18 lipca), a od 19 lipca do 31 lipca zasiłek chorobowy. O tym, jak się liczy te świadczenia możesz poczytać tutaj: jak się liczy wynagrodzenie chorobowe oraz tutaj: jak się liczy zasiłek chorobowyjeśli interesuje Cię ta tematyka, zapoznaj się z tymi artykułami, a my wracamy do omówienia zagadnienia L4 w pierwszym miesiącu pracy i dlaczego może ono być bezpłatne.

L4 w pierwszym miesiącu pracy a okres wyczekiwania

Wspomnieliśmy o okresie wyczekiwania. Okres wyczekiwania zdefiniowany został w art. 4 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej potocznie ustawą zasiłkową. Stosownie do powołanego przepisu:

Art. 4. 1. Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:

1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu (czyli np. pracownik na etacie);

2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie (czyli np. zleceniobiorca).

2. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

A zatem, jeśli podejmujesz zatrudnienie np. po raz pierwszy w życiu, musisz pozostawać w zatrudnieniu 30 dni, aby w ogóle za L4 w pierwszym miesiącu pracy cokolwiek Ci się należało. Jeśli pracujesz na zleceniu, musi minąć 90 dni, przy czym pracując na zleceniu nie masz prawa do wynagrodzenia chorobowego (to się należy tylko pracownikom), a jedynie do zasiłku chorobowego i to pod warunkiem, że podlegasz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Zwróć uwagę na ust. 2 powołanego przepisu – to jeden z wyjątków, kiedy nie obowiązuje okres wyczekiwania i kiedy L4 w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy będzie płatne. Chodzi tu właśnie o sytuację, w której w trakcie roku zmieniasz pracodawcę i idziesz na zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy u nowego pracodawcy.

Jeśli przerwa między jedną a drugą umową o pracę nie była dłuższa niż 30 dni, u nowego pracodawcy nie obowiązuje Cię wspomniany okres wyczekiwania, co oznacza, że za czas L4 w pierwszym miesiącu pracy nabędziesz prawo do wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego.

Od tego okresu wyczekiwania są również inne wyjątki, wskazane w art. 4 ust. 3 ustawy zasiłkowej. Okres wyczekiwania nie obowiązuje Cię, jeśli masz już za sobą co najmniej 10 lat pracy na etacie w życiu.

Podobnie wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy za czas L4 w pierwszym miesiącu pracy należą się absolwentom szkół lub uczelni lub osobom, które zakończyły kształcenie w szkole doktorskiej, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów, lub zakończenia kształcenia w szkole doktorskiej.

Okres wyczekiwania nie ma również zastosowania, jeśli L4 w pierwszym miesiącu pracy zostało spowodowane wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy. Należy odróżnić wypadek w drodze do pracy lub z pracy od wypadku przy pracy. Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy (art. 92 §1 ust. 2 kodeksu pracy).

Z kolei za wypadek przy pracy, nawet w pierwszym miesiącu pracy, pracownikowi należy się zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego. Jeśli L4 w pierwszym miesiącu pracy zostało spowodowane właśnie wypadkiem przy pracy, to pracownika również nie obowiązuje okres wyczekiwania, a za czas tego zwolnienia lekarskiego w pierwszym miesiącu pracy (i miesiącach następnych, jeśli zwolnienie lekarskie jest kontynuowane) należy się pracownikowi zasiłek chorobowy 100% podstawy.

Dobrze, wiesz już, kiedy zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy będzie dla Ciebie płatne i co może Ci się za to należeć. Teraz omówmy, na jaką wysokość świadczenia możesz liczyć.

L4 w pierwszym miesiącu pracy, jeśli nie obowiązuje Cię okres wyczekiwania, może być płatne 80% podstawy – „zwykłe zwolnienie lekarskie” albo 100% podstawy – wypadek w drodze do pracy czy z pracy, wypadek przy pracy czy L4 w ciąży. A co to jest ta podstawa?

Otóż zgodnie z art. 36 ustawy zasiłkowej podstawą wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku chorobowego jest średnie wynagrodzenie pracownika z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik stał się niezdolny do pracy z powodu choroby. Tymczasem w Twoim przypadku nie ma tych 12 miesięcy wstecz, ze względu na to, że jest to L4 w pierwszym miesiącu pracy.

Taką sytuację reguluje przepis art. 37 ust. 1 ustawy zasiłkowej: jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.

No więc jeśli np. podpisujesz umowę o pracę i umowa ta przewiduje wynagrodzenie minimalne (więcej o tym pisaliśmy m.in. tutaj: czy pracownik może dostać na rękę mniej niż minimalna), a kilka dni potem idziesz na zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy, to podstawą do naliczenia należnego Ci wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku będzie wysokość wynagrodzenia, wskazana w umowie o pracę.

Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej jeśli pracownik poszedł na L4 w pierwszym miesiącu pracy, to podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku stanowi wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości.

Zakładając, że podpisujesz umowę o pracę i określono w niej wysokość wynagrodzenia na np. 3000 zł brutto i pójdziesz na zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy, to ono będzie ustalone właśnie od tych 3000 zł. Nie oznacza to, że tyle dostaniesz.

Samo świadczenie za L4 w pierwszym miesiącu pracy będzie w tym wypadku liczone w ten sposób:

  1. Podstawa brutto: 3000 zł
  2. Podstawa netto: 3000 zł – 13,71% z 3000 zł = 2588,70 zł
  3. Świadczenie za jeden dzień niezdolności do pracy: 2588,70 / 30 = 86,29 zł

No i teraz w zależności, czy Twoje L4 w pierwszym miesiącu pracy jest płatne 80% czy 100%, należy Ci się za każdy dzień zwolnienia lekarskiego 100% z 86,29 zł albo 80% z 86,29 = 69,03 zł

Są to kwoty brutto. Jeśli należy Ci się wynagrodzenie chorobowe, pracodawca musi od niego naliczyć składkę zdrowotną i podatek (chyba, że masz mniej niż 26 lat i korzystasz ze zwolnienia podatkowego „Zerowy PIT dla młodych”, to wówczas nie ma podatku), z kolei od zasiłku jest naliczany jedynie podatek i tu już Zerowy PIT dla młodych nie ma zastosowania.

Oczywiście, jeśli podejmujesz zatrudnienie i umawiasz się z pracodawcą, że dostaniesz na umowie np. 2800 zł, a do tego coś pracodawca płaci pod stołem, to ta niejawna część wynagrodzenia nie zostanie uwzględniona w podstawie chorobowego, a więc musisz liczyć się z tym, że przy takim nielegalnym rozwiązaniu na L4 w pierwszym miesiącu pracy czy w ogóle na zwolnieniach lekarskich sporo stracisz. Niektórzy pracodawcy niestety praktykują w ten sposób, ale z drugiej strony, choć to nielegalne, to zrozumiałe, mając na względzie, ile pracownik kosztuje pracodawcę.

Rozliczenie listy płac z wynagrodzeniem chorobowym czy zasiłkiem zostało szczegółowo omówione w tym artykule poniżej – poczytaj, jeśli chcesz wiedzieć, jak się liczy pensję od brutto do netto.

Zwolnienie lekarskie w pierwszym miesiącu pracy nie ma wpływu na urlop w pierwszej pracy. Zasady nabywania prawa do urlopu w pierwszej pracy omawialiśmy niedawno. Wielu pracowników zastanawia się, czy można zwolnienie lekarskie zastąpić urlopem, bo nie chcą na skutek tego L4 w pierwszym miesiącu pracy stracić na wynagrodzeniu. Nie powinno to mieć miejsca. Zwolnienie lekarskie to niezdolność do pracy spowodowana chorobą. Obecnie zwolnienia lekarskie wystawiane są elektronicznie i pracodawca ma je na swoim PUE od razu po ich wystawieniu. Pracownik nie ukryje zatem przed pracodawcą, że poszedł na zwolnienie. A o urlopie pisaliśmy m.in. tutaj: ile pracownik ma urlopu – 20 czy 26 dni.

Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.